Mực một nắng Cù Lao Chàm: chọn sao cho đúng, giá bao nhiêu và chế biến thế nào?

Mực một nắng Cù Lao Chàm là mực ống tươi được phơi đúng một lần nắng, bên ngoài se khô nhưng bên trong vẫn giữ nguyên độ tươi và vị ngọt tự nhiên của biển. Đây là đặc sản nổi tiếng của cụm đảo Cù Lao Chàm (xã Tân Hiệp, Hội An, Quảng Nam), được du khách tìm mua làm quà mỗi khi ra đảo. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết phân biệt mực chất lượng với hàng kém, hay biết thời điểm nào mực ngon nhất. Bài viết này giúp bạn chọn đúng, mua đúng giá và chế biến sao cho ngon.

Giàn mực một nắng Cù Lao Chàm phơi trên vỉ lưới dưới nắng tại cầu cảng

Mực một nắng Cù Lao Chàm khác gì so với nơi khác?

Điểm tạo nên khác biệt nằm ở nguyên liệu và cách sơ chế ngay tại đảo. Ngư dân Cù Lao Chàm chỉ dùng mực ống câu, loại vừa kéo lên từ biển còn óng ánh màu sắc tự nhiên. Mực được xẻ bỏ ruột và túi mật, rửa sạch bằng nước biển rồi ghim hai vi bằng tăm tre để khi phơi thân mực trải phẳng, khô đều và không bị cong.

Theo tư liệu từ Đô thị cổ Hội An, mực phơi xong phải đạt chuẩn: phần thân ngoài ráo hẳn nhưng bên trong thịt vẫn còn tươi. Chính vì chỉ phơi đúng một lần nắng to nên sản phẩm giữ được vị ngọt đậm của thịt mực tươi, kết hợp với độ dai nhẹ đặc trưng của mực khô. Khi ăn, lớp ngoài giòn dai trong khi ruột mực vẫn mềm và thơm mùi biển.

Vùng biển quanh Cù Lao Chàm ít sông hồ đổ ra, nước mặn và nhiều rạn san hô. Đây là điều kiện giúp mực ống vùng này có thịt ngọt hơn so với mực ở những vùng nước lợ hoặc gần cửa sông.

>> Xem thêm bài: Yến sào Cù Lao Chàm: cách phân biệt, chọn loại phù hợp và mua ở đâu uy tín

Tháng nào mực ngon nhất?

Mùa mực chính tại Cù Lao Chàm kéo dài từ khoảng tháng 4 đến hết tháng 8 hằng năm. Theo kinh nghiệm du lịch Cù Lao Chàm, đây là thời điểm ngư dân câu mực ống tươi với sản lượng lớn nhất, và cũng là lúc mực phơi nắng đạt chất lượng cao nhất nhờ thời tiết nắng ráo ổn định.

Vào mùa đông (khoảng tháng 10 đến tháng 2), người dân trên đảo chủ yếu mua mực giã từ tàu đánh bắt ở vùng khác ghé vào bán, sau đó sấy khô thay vì phơi nắng tự nhiên. Mực một nắng chế biến trong mùa đông thường không ngon bằng mực mùa hè, vì nguyên liệu không phải mực câu tươi tại chỗ và điều kiện phơi kém hơn.

Nếu bạn đi Cù Lao Chàm trong khoảng tháng 5 đến tháng 7, đây là thời điểm lý tưởng nhất để vừa thưởng thức mực một nắng nướng tại chỗ, vừa mua về làm quà với chất lượng tốt nhất.

Ngư dân Cù Lao Chàm phơi mực ống trên vỉ lưới tại bến cảng vào mùa hè

Cách phân biệt mực một nắng thật với hàng kém chất lượng

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại mực cấp đông được bán dưới tên “mực một nắng” với giá rẻ bất thường. Loại này thường không qua công đoạn phơi nắng mà chỉ rửa sạch, để ráo rồi đông lạnh. Khi rã đông, mực chảy nước nhiều, thịt nhão và không có hương vị đặc trưng.

Để chọn đúng mực một nắng chất lượng, bạn có thể dựa vào các dấu hiệu sau:

• Mi nơ còn nguyên: mi nơ là những chấm li ti trên da mực, chỉ xuất hiện khi mực được làm từ nguyên liệu tươi sống hoặc vừa mới chết. Mực để lâu hoặc mực nhập lạnh sẽ mất mi nơ.
• Thân se khô, thịt dẻo: khi cầm lên, thân mực phải ráo tay, không dính nước, nhưng bẻ nhẹ vẫn thấy dẻo chứ không gãy giòn hay mềm nhũn.
• Màu sắc tự nhiên: một mặt mực có màu trắng ngà hơi đục, mặt còn lại vẫn còn các chấm đỏ hồng nhạt trên da. Phần đuôi mực ống thường còn giữ lớp da màu đỏ nâu tự nhiên.
• Đầu và thân dính liền: mực một nắng chất lượng có phần đầu và thân liền nhau, không bị tách rời. Hàng kém thường tách đầu riêng, thân riêng.
• Giá không rẻ bất thường: mực một nắng chính hãng từ Cù Lao Chàm có giá từ 650.000 đồng/kg trở lên. Nếu thấy mực “một nắng” giá chỉ 100.000 đến 200.000 đồng/kg, gần như chắc chắn là hàng mực nhập lạnh hoặc mực giã cào kém chất lượng.

>> Đọc thêm: Cua đá Cù Lao Chàm món ăn được du khách yêu thích

Giá mực một nắng tại đảo tham khảo theo loại

Giá mực một nắng tại Cù Lao Chàm thay đổi theo kích cỡ mực, mùa vụ và thời điểm mua. Dưới đây là mức giá tham khảo phổ biến tại các cửa hàng trên đảo:

Mực câu (đánh bắt bằng câu tay hoặc câu mành) luôn có giá cao hơn đáng kể so với mực giã cào hoặc mực lưới, vì thịt mực câu chắc hơn, ít bị dập và giữ nguyên hình dạng khi phơi. Nếu người bán nói rõ đây là mực câu, giá sẽ nhỉnh hơn mức bảng trên.

Giá trên chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi tùy thời điểm trong năm. Vào chính vụ (tháng 5 đến 7), nguồn cung dồi dào nên giá thường ổn định hơn so với đầu hoặc cuối mùa.

Mực một nắng đóng gói hút chân không bày bán tại cửa hàng trên đảo Cù Lao Chàm

Nên mua ở đâu trên đảo và bảo quản thế nào khi mang về?

Khi cano cập cầu cảng Cù Lao Chàm, bạn sẽ thấy ngay nhiều hàng mực phơi trên vỉ lưới và các sạp bán đặc sản dọc đường lên Bãi Làng. Khu chợ Bãi Làng là nơi tập trung nhiều hộ dân bán mực một nắng nhất trên đảo.

Khi mua, nên ưu tiên chọn mực đã được hút chân không và đóng gói kín. Lý do là mực một nắng chỉ phơi tái, vẫn còn độ ẩm bên trong, nên nếu để ở nhiệt độ thường quá lâu sẽ hỏng nhanh. Mực hút chân không bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh có thể giữ được vài tháng mà vẫn giữ chất lượng.

Nếu mua mực rời (chưa đóng gói), bạn nên yêu cầu người bán hút chân không tại chỗ, hoặc bọc kín mực trong nhiều lớp túi nilon rồi cho vào thùng xốp có đá giữ lạnh suốt hành trình về. Tránh để mực ở ngoài nắng hoặc trong cốp xe nóng quá lâu.

Chế biến mực một nắng sao cho ngon?

Nướng trên lửa than nhỏ là cách giữ hương vị mực một nắng trọn vẹn nhất. Thao tác không phức tạp nhưng cần chú ý vài điểm:

• Rửa mực qua nước ấm, dùng rượu trắng và muối chà nhẹ để loại bỏ chất nhớt, sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo.
• Nếu muốn mực chín đều và đẹp mắt, dùng dao khía nhẹ các đường ngang dọc hình caro trên thân mực.
• Nướng trên lửa than liu riu, trở đều hai mặt. Không để lửa quá to vì mực sẽ cháy ngoài nhưng bên trong chưa chín. Phần râu mực thường chín trước thân, nên chú ý trở sớm để tránh cháy.
• Mực chín khi thân cuộn nhẹ, chuyển màu vàng nâu nhạt và tỏa mùi thơm đặc trưng. Chấm với tương ớt hoặc muối ớt xanh.

Ngoài nướng, mực một nắng còn phù hợp với nhiều cách chế biến khác: chiên nước mắm (xào với nước mắm, tỏi, ớt cho đến khi mực sệt và thấm vị), hấp gừng (giữ vị nhẹ nhàng, không lấn át vị mực), xào sả ớt, hoặc cho vào nồi lẩu ăn kèm rau rừng Cù Lao Chàm.

Nếu dùng nồi chiên không dầu, đặt nhiệt độ khoảng 180 độ C trong 12 đến 15 phút là vừa. Tuy nhiên, mực nướng bằng than vẫn cho hương vị thơm và đậm đà hơn hẳn so với nướng bằng thiết bị điện.

Mực một nắng nướng vàng trên vỉ than hồng chấm kèm muối ớt xanh

[chèn ảnh ở đây: alt ảnh “mực một nắng nướng vàng trên vỉ than hồng chấm kèm muối ớt xanh”]

Mực một nắng Cù Lao Chàm phù hợp nhất với những ai đi đảo vào đúng mùa hè, muốn mang về một món quà biển vừa ngon vừa giữ được lâu. Nếu bạn đi ngoài mùa (tháng 10 trở đi), vẫn có thể mua được mực nhưng nên hỏi rõ nguồn gốc và ưu tiên hàng hút chân không từ cơ sở quen trên đảo. Du khách đặt tour Cù Lao Chàm cùng Đại Việt Tourist có thể nhờ hướng dẫn viên gợi ý điểm mua uy tín ngay tại Bãi Làng để tránh mua phải hàng kém chất lượng.

Hằng Min – daivietourist.vn