Nhà thùng nước mắm Phú Quốc: ghé đâu, xem gì và mua quà ra sao?

Nhà thùng nước mắm Phú Quốc là các xưởng sản xuất nước mắm truyền thống trên đảo, nơi cá cơm được ủ cùng muối trong thùng gỗ lớn suốt 12 đến 15 tháng để cho ra loại nước mắm nổi tiếng bậc nhất Việt Nam. Hầu hết nhà thùng mở cửa miễn phí cho du khách vào xem quy trình ủ chượp, nếm thử nước mắm cốt và mua sản phẩm mang về làm quà. Hiện Phú Quốc có hàng chục nhà thùng tập trung quanh thị trấn Dương Đông và An Thới, trong đó 55 cơ sở là thành viên Hội Nước mắm Phú Quốc. Đặc biệt, nước mắm Phú Quốc là sản phẩm Việt Nam đầu tiên được Liên minh châu Âu cấp chỉ dẫn địa lý bảo hộ.

Hàng chục thùng gỗ lớn xếp thành dãy bên trong nhà thùng nước mắm Phú Quốc

Bên trong nhà thùng, nước mắm Phú Quốc được ủ như thế nào?

Nước mắm Phú Quốc được làm bằng cách trộn cá cơm tươi với muối theo tỷ lệ khoảng 3 phần cá, 1 phần muối, rồi ủ trong thùng gỗ kín tối thiểu 12 tháng. Toàn bộ quy trình dựa vào lên men tự nhiên, không dùng hóa chất hay chất bảo quản.

Thùng gỗ là yếu tố tạo nên đặc trưng mà không nơi nào có được. Mỗi thùng được đóng từ gỗ bời lời hoặc vên vên, cao khoảng 2 đến 4 mét, đường kính 1,5 đến 3 mét, chứa được 7 đến 13 tấn cá mỗi mẻ. Theo thông tin tìm hiểu từ kinh nghiệm du lịch Phú Quốc, một thùng gỗ có giá khoảng 5 triệu đồng và có thể sử dụng đến 60 năm nếu bảo quản đúng cách.

Điều nhiều người không biết là muối dùng để ủ cũng phải chuẩn bị riêng. Muối được phơi và bảo quản ít nhất 3 tháng trước khi sử dụng để canxi và magiê lắng xuống, tránh làm nước mắm có vị chát. Cá cơm sau khi đánh bắt được muối ngay trên tàu khi còn tươi, sau đó đưa về nhà thùng cho vào thùng gỗ ủ.

Cá cơm tươi được trộn muối chuẩn bị cho vào thùng gỗ ủ nước mắm truyền thống

Sau 12 đến 15 tháng, nước mắm được rút ra theo từng đợt. Nước cốt đầu tiên đạt khoảng 30 độ đạm trở lên, các lần rút sau giảm dần. Nhà sản xuất pha trộn các đợt rút để đạt độ đạm mong muốn, sau đó phơi nắng tự nhiên. Màu nâu cánh gián đặc trưng của nước mắm Phú Quốc hình thành hoàn toàn trong quá trình lên men, không phải từ phẩm màu.

>> Đọc thêm: Vườn sim Phú Quốc: ghé vườn nào, đi tháng mấy, mua gì làm quà?

4 nhà thùng nước mắm nổi tiếng nên ghé khi đến Phú Quốc

Bốn nhà thùng được du khách ghé nhiều nhất là Phụng Hưng, Khải Hoàn, Thịnh Phát và Nam Ngư. Tất cả đều miễn phí tham quan và bán nước mắm trực tiếp tại xưởng.

Phụng Hưng

Nằm tại 201 ĐT46, An Thới, Phụng Hưng sở hữu hơn 100 thùng gỗ với quy trình sản xuất khép kín từ đánh bắt đến đóng chai. Đây là nhà thùng nổi bật về dịch vụ đón tiếp: nhân viên hướng dẫn tham quan, giới thiệu sản phẩm theo cấp đạm và cho nếm thử miễn phí dù khách không mua.

Khải Hoàn

Tọa lạc tại số 11 Cầu Hùng Vương, Dương Đông, Khải Hoàn tự hào là một trong những nhà thùng có truyền thống lâu đời nhất trên đảo. Các thùng gỗ tại đây có sức chứa lên đến 14 đến 17 tấn cá cơm mỗi mẻ. Cơ sở không hỗ trợ giao hàng sân bay nhưng nhận vận chuyển sản phẩm với phí thấp.

Thịnh Phát

Địa chỉ đường 30/4, Dương Đông, Thịnh Phát có hai xưởng sản xuất với hơn 100 thùng gỗ. Điểm khác biệt là cơ sở hỗ trợ giao nước mắm tại sân bay: du khách đặt cọc khi tham quan, nhân viên giao sản phẩm sau khi khách hạ cánh tại điểm đến.

Nam Ngư

Tại tổ 1, khu phố Suối Đá, Nam Ngư là nhà thùng có quy mô lớn nhất trong nhóm này với gần 500 thùng gỗ. Không gian rộng, phù hợp cho nhóm đông hoặc đoàn du lịch muốn chụp ảnh bên các dãy thùng.

Bảng dưới đây tóm tắt thông tin để du khách tiện so sánh. Giá và giờ mở cửa có thể thay đổi, nên liên hệ trực tiếp cơ sở trước khi đến.

Du khách tham quan và chụp ảnh bên dãy thùng gỗ ủ nước mắm tại Phú Quốc

Mua nước mắm Phú Quốc làm quà: chọn đúng và mang lên máy bay

Nếu chọn nước mắm Phú Quốc làm quà cần lưu ý ba điều: độ đạm ghi trên nhãn, loại chai đóng gói và quy định hãng bay cho phép mang theo.

• Chọn theo độ đạm, không chọn theo giá: Nước mắm Phú Quốc thường có độ đạm từ 40 đến 45 độ. Độ đạm càng cao, nước mắm càng thơm, vị tròn và ít mặn gắt. Sai lầm phổ biến là chọn chai rẻ nhất mà không so sánh độ đạm trên nhãn.
• Ưu tiên chai thủy tinh nếu mua về xa: Chai thủy tinh bảo quản nước mắm tốt hơn và giữ hương vị lâu hơn so với chai nhựa. Giá nhỉnh hơn một chút nhưng phù hợp khi mua làm quà biếu.
• Kiểm tra quy định hãng bay trước khi mua: Tại thời điểm tham khảo, chỉ Jetstar và Vietjet cho phép mang nước mắm trong hành lý ký gửi, với điều kiện chai được đóng gói tại nhà sản xuất và có tem niêm phong. Các hãng bay khác có thể từ chối, du khách nên kiểm tra lại chính sách trước chuyến bay. Khi mua tại nhà thùng, hãy nhờ nhân viên đóng gói theo tiêu chuẩn hàng không.

Nếu không muốn xách tay, một số nhà thùng như Thịnh Phát và Khải Hoàn hỗ trợ vận chuyển sản phẩm về tận địa chỉ.

>> Đọc thêm: Top 26 đặc sản Phú Quốc đáng thử và mua về làm quà nhất

Câu hỏi thường gặp khi tham quan nhà thùng nước mắm Phú Quốc

1. Tham quan nhà thùng nước mắm có mất phí không?

Hầu hết các nhà thùng nổi tiếng tại Phú Quốc đều miễn phí. Du khách có thể vào xem quy trình sản xuất, chụp ảnh và nếm thử mà không bắt buộc mua hàng.

2. Nên đến nhà thùng vào thời điểm nào?

Nên ghé vào buổi sáng sớm, khoảng 7:00 đến 9:00, khi trời mát và ít khách. Buổi trưa nắng nóng kết hợp với mùi cá ủ có thể gây khó chịu. Mang theo khẩu trang nếu bạn nhạy cảm với mùi mạnh.

4. Có điều gì cần tránh khi vào nhà thùng?

Không chạm tay vào thùng gỗ vì quá trình lên men rất nhạy cảm với nhiệt độ và tác động bên ngoài. Cẩn thận không để nước mắm dây vào quần áo vì mùi rất khó giặt sạch. Người dị ứng hải sản nên cân nhắc trước khi nếm thử nước mắm cốt.

5. Ngoài nước mắm, nhà thùng có bán sản phẩm gì khác?

Một số nhà thùng bán thêm mắm ruốc, mắm tôm, muối ớt và các đặc sản Phú Quốc khác. Tuy nhiên, nước mắm vẫn là sản phẩm chủ lực và có chất lượng ổn định nhất.

Chai nước mắm Phú Quốc đóng thủy tinh bày bán tại nhà thùng cho du khách mua làm quà

Nếu lịch trình Phú Quốc có nửa buổi trống, ghé một nhà thùng nước mắm là cách tận dụng thời gian vừa hay: vừa hiểu thêm về nghề truyền thống hơn 200 năm của đảo, vừa mang về món quà mà ít nơi nào có được. Du khách muốn trải nghiệm trọn vẹn mà không tự sắp xếp di chuyển có thể tham khảo các tour Phú Quốc của Đại Việt Tourist, trong đó nhiều lộ trình đã bao gồm điểm dừng tại nhà thùng nước mắm.

Hằng Min – daivietourist.vn