Nhà cổ Tấn Ký: ngôi nhà gần 300 tuổi không dùng đinh giữa phố cổ Hội An

Nhà cổ Tấn Ký là ngôi nhà cổ lâu đời nhất còn tồn tại ở Hội An, được xây dựng từ năm 1741 và là di tích đầu tiên tại phố cổ được công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa Quốc gia vào năm 1990. Ngôi nhà tọa lạc tại 101 Nguyễn Thái Học, phường Minh An, nổi bật với kiến trúc giao thoa ba nền văn hóa Việt, Hoa, Nhật cùng hàng loạt cổ vật quý hiếm có tuổi đời hàng trăm năm bên trong. Nếu chỉ chọn được một điểm dừng chân khi đến phố cổ để hiểu về Hội An xưa, đây là lựa chọn khó bỏ qua.

Mặt tiền nhà cổ Tấn Ký trên đường Nguyễn Thái Học phố cổ Hội An

Gần 300 năm từ hiệu buôn đến Di tích Quốc gia

Nhà cổ Tấn Ký do ông Lê Công, một thương nhân gốc Hoa, xây dựng vào năm 1741 để vừa ở vừa kinh doanh nông sản. Theo báo Công an Đà Nẵng, ông Lê Công mồ côi từ nhỏ, được cậu ruột họ Trương nuôi dưỡng, sau trở thành thương gia thành đạt tại xã Minh Hương. Để dựng được ngôi nhà như hiện tại, ông tích lũy các loại gỗ quý gồm mít, lim và kiền kiền suốt 10 năm, rồi thuê nghệ nhân làng mộc Kim Bồng chạm trổ liên tục 3 năm mới hoàn thành.

Tên gọi “Tấn Ký” do đời thứ hai đặt ra khi bắt đầu dùng ngôi nhà làm hiệu buôn, mang ý nghĩa ghi nhớ sự phát đạt. Đến nay, ngôi nhà đã qua 7 thế hệ gia đình họ Lê sinh sống và bảo quản. Năm 1964, Hội An hứng chịu trận lũ lịch sử khiến nước ngập tới trần tầng một, nhưng nhờ kết cấu gỗ ghép mộng vững chắc, nhà cổ Tấn Ký vẫn giữ được cấu trúc gốc gần như nguyên vẹn.

Năm 1990, nhà cổ Hội An Tấn Ký được cấp bằng Di tích Lịch sử Văn hóa Quốc gia. Theo trang chính thức của Di sản Thế giới Hội An, đây còn là ngôi nhà cổ duy nhất tại Hội An từng đón tiếp các nguyên thủ quốc gia và chính khách quốc tế đến thăm. Hiện nay, gia chủ vẫn sinh sống ở tầng trên, tầng trệt mở cửa phục vụ du khách tham quan.

>> Đọc thêm: Nhà cổ Quân Thắng Hội An – Khám phá nhà cổ có lịch sử 150 năm

Ba nền kiến trúc trong một ngôi nhà không dùng đinh

Điểm khiến nhà cổ Tấn Ký khác biệt với hàng trăm ngôi nhà cổ khác ở Hội An nằm ở sự kết hợp ba phong cách kiến trúc Việt, Trung Hoa và Nhật Bản trong cùng một công trình. Theo kinh nghiệm du lịch Hội An tìm hiểu, toàn bộ kết cấu gỗ được ghép bằng mộng, không sử dụng bất kỳ chiếc đinh nào, và chính kỹ thuật này đã giúp ngôi nhà đứng vững qua gần ba thế kỷ.

Ngôi nhà có kiến trúc hình ống đặc trưng của đô thị cổ, gồm 2 tầng và 3 gian, mặt trước thông ra phố Nguyễn Thái Học sầm uất và mặt sau hướng ra sông Thu Bồn. Phong cách Việt thể hiện ở bố cục nhà 3 gian truyền thống với mái ngói âm dương. 

Phong cách Trung Hoa nằm ở cấu trúc hình ống nhiều gian liên thông, giếng trời ở giữa để lấy ánh sáng tự nhiên thay cho cửa sổ. Phong cách Nhật Bản hiện rõ ở phòng khách, nơi thiết kế tuân theo nguyên lý ngũ hành.

Kết cấu kèo gỗ ghép mộng không dùng đinh bên trong nhà cổ Tấn Ký

Vật liệu xây dựng phản ánh sự kỹ lưỡng và giàu có của chủ nhân đời đầu. Theo báo Dân trí, kèo và sườn nhà làm bằng gỗ lim, cửa bằng gỗ mít, bàn ghế bằng gỗ kiền kiền. Gạch lát nền là loại gạch Bát Tràng giữ nhà mát vào mùa hè, ấm vào mùa đông. Đá trang trí được mang về từ Thanh Hóa. Mái phòng khách theo lối “vì võ cua” giúp mở rộng không gian mà vẫn giữ được sự vững chắc qua nhiều thế kỷ.

Cổ vật nào bên trong nhà cổ Tấn Ký đáng xem nhất?

Bên trong nhà cổ Tấn Ký lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị lịch sử và nhân sinh quan sâu sắc, nổi bật nhất là Chén Khổng Tử và bộ liễn đối Bách Điểu. Chén Khổng Tử có thiết kế đặc biệt: khi rót nước đến khoảng 8 phần thì giữ nguyên, nhưng rót thêm thì toàn bộ nước sẽ tự chảy đi qua một lỗ nhỏ dưới đáy. Theo trang Di sản Thế giới Hội An, chiếc chén chứa đựng triết lý trung dung, nhắc nhở con người cần giữ mọi thứ ở trạng thái vừa đủ, không thái quá.

Bộ liễn đối Bách Điểu được các nhà văn hóa và khảo cổ đánh giá là hiện vật hiếm có. Bộ liễn gồm 100 nét chữ, mỗi nét tạo hình một con chim đang bay, kết hợp thư pháp và hội họa trong cùng một tác phẩm.

Gian trưng bày cổ vật và hoành phi bên trong nhà cổ Tấn Ký Hội An

Ngoài hai hiện vật trên, ngôi nhà còn trưng bày nhiều hoành phi và liễn đối mang giá trị giáo dục như “Tích đức lưu tôn” (tích đức cho con cháu) và “Tâm thường thái” (giữ tâm yên tĩnh). Du khách cũng có thể xem bình Tỳ Bà, ấm trà độc ẩm, gốm Chu Đậu có từ thế kỷ 15 và mô hình thuyền buồm tái hiện thương cảng Hội An xưa. Mỗi hiện vật đều gắn với một câu chuyện hoặc bài học nhân sinh cụ thể. Nếu đi nhanh chỉ nhìn qua, du khách dễ bỏ lỡ phần giá trị quan trọng nhất của ngôi nhà.

>> Tìm hiểu thêm: Nhà cổ Phùng Hưng: hơn 240 năm kiến trúc giao thoa giữa lòng phố cổ Hội An

Giờ mở cửa, giá vé và lưu ý khi ghé thăm

Nhà cổ Tấn Ký mở cửa hàng ngày, thời gian tham quan thường từ khoảng 8h00 đến 17h30. Du khách không mua vé riêng cho nhà cổ mà cần mua vé tham quan phố cổ Hội An, vé này cho phép chọn 5 điểm di tích trong danh sách. Theo thông tin từ các nguồn cập nhật năm 2026, giá vé phố cổ là 80.000 đồng cho khách Việt Nam và 120.000 đồng cho khách quốc tế, hiệu lực trong 24 giờ.

Nhà cổ nằm tại 101 Nguyễn Thái Học, phường Minh An, cách Chùa Cầu khoảng 3 phút đi bộ. Khu vực phố cổ không cho xe cơ giới vào nên du khách chỉ có thể đi bộ hoặc đạp xe. Thời gian tham quan bên trong nhà khoảng 15 đến 20 phút. Nếu muốn hiểu sâu hơn về ý nghĩa từng hiện vật và câu chuyện kiến trúc, nên đi cùng hướng dẫn viên hoặc đặt tour có người thuyết minh.

Du khách tham quan không gian gỗ cổ kính bên trong nhà cổ Tấn Ký

Nhà cổ Tấn Ký phù hợp nhất với du khách quan tâm đến kiến trúc di sản và lịch sử thương cảng, hoặc muốn hiểu vì sao Hội An được UNESCO vinh danh. Ai chỉ muốn dạo phố chụp ảnh có thể bỏ qua, nhưng chính những cổ vật và câu chuyện bên trong mới tạo nên giá trị khác biệt của ngôi nhà này so với hàng trăm ngôi nhà cổ khác ở phố cổ. Với mức vé 80.000 đồng dùng chung cho 5 điểm, việc dành 20 phút ghé Tấn Ký là lựa chọn khá hợp lý trong hành trình khám phá Hội An.

 Hằng Min – daivietourist.vn