Kẹo cau Huế: thứ kẹo không làm từ cau, mua ở đâu ngon nhất?

Kẹo cau Huế là loại kẹo truyền thống của cố đô, làm từ đường, mạch nha và bột gạo, có hình dáng giống hệt miếng cau bổ nhưng thực tế không chứa thành phần nào từ trái cau. Đây là món quà vặt gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Huế và hiện trở thành đặc sản được du khách tìm mua khi ghé thăm thành phố này. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ nguồn gốc tên gọi, cách làm, cách thưởng thức và nơi mua kẹo cau chuẩn vị.

Những viên kẹo cau Huế truyền thống xếp trên đĩa nhỏ

Vì sao gọi là “kẹo cau” dù không làm từ trái cau?

Tên gọi “kẹo cau” bắt nguồn hoàn toàn từ hình dáng bên ngoài của viên kẹo, không phải từ nguyên liệu. Mỗi viên kẹo trông giống một miếng cau bổ tư hoặc bổ sáu, với hai phần màu sắc rõ rệt: lớp ngoài trắng mịn tượng trưng cho thịt cau, phần trong vàng óng tượng trưng cho hạt cau.

Trước đây, một số người thợ ở Huế từng cho thịt quả cau tươi vào nhân kẹo để tạo hương vị giống trái cau thật. Tuy nhiên, do mùi cau khá hăng và không phải ai cũng ăn quen, công thức này dần bị loại bỏ. Kẹo cau ngày nay giữ nguyên hình dáng đặc trưng nhưng hoàn toàn không còn thành phần cau trong bất kỳ công đoạn nào.

Viên kẹo trước đây thường được gói trong lá chuối xanh, bán ở các gánh hàng rong hoặc trong chợ nhỏ. Hiện tại, kẹo cau đã được đóng gói công nghiệp hơn để tiện bảo quản và mang đi xa, phù hợp với nhu cầu mua làm quà của du khách.

>> Đọc thêm: Đặc sản Huế list 30 món ăn ngon được du khách yêu thích

Nguyên liệu và cách làm kẹo cau truyền thống

Nguyên liệu làm kẹo cau chỉ gồm ba thứ chính: đường trắng, mạch nha (mật nha) và bột gạo. Một số cơ sở còn thêm chút gừng tươi giã nhuyễn để tạo vị cay ấm nhẹ, đặc biệt hợp với tiết trời se lạnh ở Huế.

Quy trình làm kẹo cau truyền thống gồm các bước sau:

• Trộn đường, nước và mạch nha vào nồi, nấu trên lửa lớn khoảng 30 phút cho đến khi hỗn hợp đặc sánh, chuyển màu vàng óng.
• Cho gừng giã mịn vào hỗn hợp đường đang nóng, khuấy đều cho hòa quyện.
• Đổ hỗn hợp ra thau, để thau nổi trên mặt nước lạnh rồi xoay liên tục cho nguyên liệu nguội dần và cứng lại.
• Tách khoảng một phần ba khối kẹo, dùng tay kéo, đánh và nhồi trên thành gỗ cho đến khi phần này chuyển sang màu trắng, tạo thành lớp “thịt cau” bên ngoài.
• Ghép phần trắng bọc quanh phần vàng, cán mỏng rồi cắt thành từng miếng nhỏ hình múi cau.

Người thợ Huế đang kéo nhồi kẹo cau trên thành gỗ

Công đoạn khó nhất là bước kéo và nhồi kẹo nóng bằng tay. Hỗn hợp đường mới nấu xong rất nóng và cứng lại nhanh, đòi hỏi người thợ thao tác khẩn trương và có kinh nghiệm. Theo chia sẻ từ bà Hồ Thị Thu Tâm, người có 30 năm làm kẹo cau ở phường Phú Hậu (quận Phú Xuân, TP Huế), số người giữ nghề làm kẹo cau thủ công hiện nay rất ít vì công việc vất vả mà thu nhập không cao.

Ngậm chứ đừng nhai: cách thưởng thức kẹo cau đúng kiểu Huế

Kẹo cau khá cứng nên cách ăn đúng là ngậm từ từ cho kẹo tan dần trong miệng, không nên nhai. Khi ngậm, vị ngọt thanh của đường và mạch nha sẽ từ từ lan ra, tạo cảm giác dịu nhẹ khác hẳn với độ ngọt gắt của nhiều loại kẹo công nghiệp.

Người Huế thường kết hợp kẹo cau với trà nóng. Vị ngọt béo của kẹo hòa cùng vị đắng nhẹ của trà tạo ra sự cân bằng khá thú vị. Đây cũng là thói quen quen thuộc của nhiều người lớn tuổi ở Huế từ xưa.

Một lưu ý thực tế: vì kẹo rất cứng, người đang có vấn đề về răng hoặc trẻ nhỏ nên cẩn thận khi ăn. Không nên cố nhai kẹo vì dễ làm đau răng hoặc bể miếng trám.

>> Xem thêm: Kẹo mè xửng Huế có gì ngon và nên mua loại nào, ở đâu?

Mua kẹo cau ở đâu khi du lịch Huế?

Du khách có thể tìm mua kẹo cau tại nhiều điểm trong thành phố Huế. Giá mỗi gói kẹo cau dao động khoảng 30.000 đến 80.000 đồng tùy trọng lượng và kiểu đóng gói.

Các địa điểm phổ biến gồm:

• Chợ Đông Ba (đường Trần Hưng Đạo, TP Huế): chợ lớn nhất Huế, có nhiều gian hàng bán đặc sản, kẹo cau bày bán theo gói hoặc mua lẻ. Nên mặc cả khi mua tại chợ.
• Chợ An Cựu (đường Hồ Xuân Hương, TP Huế): chợ quy mô nhỏ hơn, giá thường rẻ hơn một chút so với Đông Ba.
• Chợ Bến Ngự: chợ dân sinh, giá hợp lý, cũng có bán kẹo cau cùng nhiều đặc sản khác.
• Cửa hàng đặc sản và quầy quà lưu niệm gần các điểm du lịch: tiện nhưng giá có thể cao hơn chợ truyền thống.

Gian hàng bán đặc sản và kẹo cau tại chợ Đông Ba Huế

Nếu không có dịp tới Huế, bạn cũng có thể đặt mua kẹo cau qua các cửa hàng đặc sản trực tuyến. Nhiều cơ sở đóng gói kỹ lưỡng và giao hàng toàn quốc. Tuy nhiên, kẹo cau thủ công thường không có thương hiệu lớn, nên ưu tiên chọn cơ sở có đánh giá rõ ràng từ người mua trước.

Bảo quản kẹo cau để mang về làm quà

Kẹo cau chủ yếu làm từ đường và mạch nha nên khá nhạy với độ ẩm. Nếu để hở ngoài không khí lâu, kẹo sẽ chảy dính hoặc mềm đi, mất đi độ giòn đặc trưng.

Cách bảo quản tốt nhất là giữ kẹo trong hộp kín hoặc túi zip buộc chặt, để nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao. Trong điều kiện thông thường, kẹo cau đóng gói kín có thể giữ được vài tuần đến một tháng mà vẫn giữ nguyên độ cứng và vị ngọt.

Nếu bạn mua kẹo ở chợ theo kiểu lẻ (không đóng hộp sẵn), nên cho vào túi kín ngay khi mang về khách sạn, đặc biệt vào mùa mưa ở Huế khi độ ẩm không khí rất cao.

Gói kẹo cau Huế đóng hộp sẵn dùng làm quà du lịch

Kẹo cau Huế phù hợp làm quà nhẹ cho người thích đồ ngọt truyền thống, đặc biệt là người lớn tuổi vốn quen với vị kẹo dân dã kiểu xưa. Với du khách lần đầu thử, vị ngọt sắc và độ cứng của kẹo có thể hơi lạ so với kỳ vọng. Cách tốt nhất là mua một gói nhỏ ăn thử trước khi quyết định mua số lượng lớn về tặng.

Hằng Min – daivietourist.vn