Bản đồ Cù Lao Chàm: 8 hòn đảo, 7 bãi biển và cách di chuyển trên đảo
Bản đồ Cù Lao Chàm thể hiện một cụm 8 hòn đảo nằm cách bờ biển Cửa Đại khoảng 15 đến 18 km về phía Đông, thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới UNESCO. Trong số 8 đảo, chỉ Hòn Lao có dân cư sinh sống và hạ tầng du lịch. 7 hòn còn lại hầu hết hoang sơ, nằm trong vùng bảo tồn và hạn chế tiếp cận. Nắm rõ vị trí các đảo, bãi biển và di tích trên bản đồ giúp du khách sắp xếp lịch trình hợp lý, đặc biệt khi chỉ có một ngày trên đảo.
Cù Lao Chàm gồm những đảo nào và nằm ở đâu?
Cù Lao Chàm là cụm 8 hòn đảo xếp theo hình cánh cung, phần lõm quay vào đất liền, tổng diện tích khoảng 15,5 km². Theo Wikipedia tiếng Việt, 8 đảo gồm: Hòn Lao (lớn nhất, 13,82 km²), Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Khô Mẹ, Hòn Khô Con, Hòn Lá, Hòn Tai và Hòn Ông. Năm 2009, cụm đảo được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới nhờ hệ sinh thái biển phong phú và rừng nguyên sinh chiếm hơn 90% diện tích.
Về mặt hành chính, Cù Lao Chàm thuộc xã đảo Tân Hiệp. Theo phần lớn hướng dẫn du lịch hiện hành, xã này trực thuộc thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Tuy nhiên, một số nguồn ghi nhận xã đảo đã được chuyển về thành phố Đà Nẵng sau thay đổi địa giới hành chính gần đây. Dù thuộc đơn vị hành chính nào, du khách vẫn xuất phát từ cảng Cửa Đại (Hội An) để ra đảo, mất khoảng 15 đến 20 phút đi cano cao tốc.
Trên bản đồ, Hòn Lao chiếm gần trọn diện tích cụm đảo và tập trung toàn bộ dân cư (khoảng 3.000 người), bến tàu, chợ, nhà hàng và các di tích. Bảy hòn đảo còn lại phần lớn là đảo đá hoặc rừng, một số nằm trong vùng bảo tồn biển và không mở cho du khách tự do. Hòn Khô là ngoại lệ đáng chú ý: nằm gần Bãi Hương, du khách có thể thuê thuyền nhỏ ra đảo với giá khoảng 50.000 đến 100.000 đồng khứ hồi hoặc lội bộ khi thủy triều rút.
Bảy bãi biển trên Hòn Lao khác nhau thế nào?
Hòn Lao có 7 bãi biển chính, mỗi bãi phù hợp với một kiểu du khách khác nhau. Ba bãi thường được đánh giá đẹp nhất để tắm là Bãi Ông, Bãi Chồng và Bãi Hương. Bốn bãi còn lại gồm Bãi Bắc, Bãi Làng, Bãi Xếp và Bãi Bìm, trong đó Bãi Làng không phải bãi tắm lý tưởng nhưng là trung tâm sinh hoạt và tiếp đón du khách của đảo.
| Bãi biển | Vị trí trên đảo | Đặc điểm chính | Phù hợp với |
| Bãi Ông | Tây Bắc | Bãi rộng, hàng dừa, nhiều dịch vụ (dù kéo, mô tô nước, nhà hàng) | Đoàn khách trong ngày, gia đình |
| Bãi Chồng | Phía Nam | Cát trắng mịn nhất đảo, mỏm đá xếp chồng tự nhiên, vắng hơn | Du khách thích yên tĩnh, chụp ảnh |
| Bãi Hương | Phía Nam | Làng chài nguyên sơ, homestay tập trung, gần Hòn Khô | Du khách nghỉ đêm trên đảo |
| Bãi Làng | Trung tâm | Bến tàu chính, chợ Tân Hiệp, nhà hàng, gần di tích | Mua sắm, ăn uống, tham quan di tích |
| Bãi Xếp | Đông Nam | Rạn san hô đẹp nhất trong cụm đảo | Lặn ngắm san hô |
| Bãi Bắc | Phía Bắc | Hoang sơ, rất ít dịch vụ | Khám phá, trekking nhẹ |
| Bãi Bìm | Phía Đông | Nhỏ, khó tiếp cận bằng đường bộ | Rất ít khách du lịch ghé |
Một điều du khách lần đầu ra đảo dễ bỏ qua: các bãi biển nằm rải rác quanh đảo và không nối liền bằng đường bộ. Di chuyển từ Bãi Làng (nơi cano đỗ) đến Bãi Chồng hoặc Bãi Xếp cần đi thuyền nhỏ, không thể đi bộ. Nếu đi tour trong ngày, hầu hết đoàn chỉ dừng ở 1 đến 2 bãi, thường là Bãi Ông hoặc Bãi Chồng.
Chọn bãi nào khi chỉ có 1 ngày?
Với tour theo đoàn, lịch trình thường cố định và đưa khách đến Bãi Ông (nhiều trò chơi, nhà hàng phục vụ ăn trưa) hoặc Bãi Chồng (cát trắng, ít đông). Du khách tự túc muốn nghỉ đêm nên ưu tiên Bãi Hương vì đây là khu vực tập trung homestay và gần Hòn Khô. Với du khách quan tâm đến lặn biển, Bãi Xếp có rạn san hô đa dạng hơn các bãi khác.
Những điểm văn hóa, lịch sử đáng ghé trên đảo
Các di tích tập trung chủ yếu ở khu vực Bãi Làng và Bãi Hương, nằm trong bán kính đi bộ từ bến tàu chính. Du khách ra đảo trong ngày thường ghé nhanh trước hoặc sau giờ tắm biển.
Chùa Hải Tạng
Ngôi chùa cổ nhất trên đảo, xây dựng khoảng năm 1758 tại chân núi phía tây Hòn Lao. Theo trang di sản Hội An, chùa có kiến trúc gỗ với hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng, tượng Phật Quan Âm giữa hồ sen. Vị trí nằm trên đường từ bến tàu vào khu dân cư Bãi Làng nên dễ ghé trong lịch trình bất kỳ.
Miếu Tổ Nghề Yến
Tọa lạc tại Bãi Hương, miếu tổ nghề Yến được xây dựng năm 1848. Theo trang Hội An Heritage, công trình có hệ thống khám thờ chạm lộng, câu đối chữ Hán sơn son thếp vàng và bia đá cổ. Hàng năm vào mồng 10 tháng 3 âm lịch, lễ Giỗ Tổ Nghề Yến diễn ra tại đây. Du khách muốn ghé Miếu Tổ cần di chuyển từ Bãi Làng xuống Bãi Hương bằng đường bộ (30 đến 40 phút) hoặc thuyền.
Giếng Cổ Chăm Pa và các di tích khác
Giếng Cổ nằm ở ngã ba đường bê tông thuộc xóm Cấm (Bãi Làng), có tuổi đời khoảng 200 năm. Theo VnExpress, người dân truyền rằng nước giếng nấu cùng một loại lá rừng bản địa có thể giúp giảm say sóng. Ngoài ra, trên đảo còn có đình Đại Càn, lăng Cô Hồn, Tịnh Xá Ngọc Hương và khu trưng bày hiện vật cổ tại nhà bảo tàng biển.
Di chuyển trên đảo bằng cách nào?
Theo tìm hiểu của kinh nghiệm du lịch Cù Lao Chàm, trên Cù Lao Chàm không có taxi, xe buýt hay bất kỳ phương tiện cơ giới công cộng nào. Du khách di chuyển giữa các điểm bằng ba cách:
- Đi bộ trong khu vực Bãi Làng: chùa Hải Tạng, chợ Tân Hiệp, Giếng Cổ và nhà bảo tàng biển đều nằm gần nhau, cách bến tàu khoảng 5 đến 15 phút đi bộ.
- Thuê thuyền hoặc cano nhỏ để đến các bãi xa hơn như Bãi Chồng, Bãi Xếp, Bãi Ông hoặc Hòn Khô. Giá thuyền thường từ 50.000 đến 100.000 đồng mỗi người tùy bãi. Lưu ý: cano thường chỉ chạy khi gom đủ khách, không chạy riêng lẻ trừ khi thuê bao nguyên chiếc.
- Đi bộ đường mòn ven biển từ Bãi Làng đến Bãi Hương, quãng đường mất khoảng 30 đến 40 phút. Đoạn đường này đi qua con đường hoa ngô đồng nở đỏ rực vào tháng 7 và tháng 8, là một trong những cung đường chụp ảnh đẹp nhất trên đảo.
Với du khách đi tour theo đoàn, việc di chuyển giữa các bãi đã bao gồm trong lịch trình và giá tour. Du khách tự túc cần hỏi giá thuyền trước tại bến Bãi Làng và nên thỏa thuận rõ hành trình khứ hồi. Đại Việt Tourist tổ chức tour Cù Lao Chàm 1 ngày từ Đà Nẵng, bao gồm cano, phí tham quan và ăn trưa trên đảo, phù hợp với du khách không muốn tự sắp xếp phương tiện.
Bản đồ Cù Lao Chàm tuy gọn nhưng khoảng cách thực tế giữa các bãi không hề gần do địa hình đảo núi. Du khách chỉ có 1 ngày nên chọn tối đa 2 đến 3 điểm thay vì cố đi hết. Mùa ra đảo thuận lợi nhất là từ tháng 3 đến tháng 8, khi trời nắng và biển lặng. Từ tháng 9 trở đi, biển thường động, sóng lớn và phần lớn tàu du lịch ngừng chạy. Nếu muốn có thời gian khám phá nhiều bãi biển lẫn di tích, nghỉ đêm tại khu vực Bãi Hương là lựa chọn thực tế hơn so với tour trong ngày.
Tuyết Nhi – Daivietourist.vn



