Uống nước giếng ở Cù Lao Chàm thoát ế có thật không?

Chưa có bằng chứng nào chứng minh uống nước giếng ở Cù Lao Chàm giúp thoát ế. Giếng cổ Chăm Pa (còn gọi là giếng Xóm Cấm) là di tích quốc gia hơn 200 tuổi tại đảo Cù Lao Chàm, xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Câu chuyện “nam uống 7 ngụm, nữ uống 9 ngụm sẽ sớm có người yêu” là tương truyền dân gian được truyền miệng qua nhiều thế hệ. Sức hấp dẫn thật sự của giếng không nằm ở phép màu, mà ở giá trị lịch sử, kiến trúc Chăm Pa và trải nghiệm văn hóa khi khám phá hòn đảo.

Du khách xếp hàng uống nước giếng cổ Chăm Pa ở Cù Lao Chàm

Lời đồn thoát ế ở giếng cổ Cù Lao Chàm bắt nguồn từ đâu?

Không ai xác định được chính xác thời điểm câu chuyện “uống nước giếng thoát ế” xuất hiện, nhưng lời đồn gắn chặt với giếng cổ Chăm Pa tại xóm Cấm, một trong những nguồn nước ngọt lâu đời nhất trên đảo.

Theo người dân địa phương, giếng do người Chăm đào từ khoảng cuối thế kỷ 18, thời điểm giao thương trên biển khu vực Quảng Nam phát triển mạnh. Từ thế kỷ 15 đến 18, Cù Lao Chàm là điểm dừng chân trên con đường tơ lụa trên biển. Thương nhân từ Ả Rập, Trung Hoa và nhiều nước khác ghé đảo lấy nước ngọt, trao đổi hàng hóa và nghỉ ngơi trước khi tiếp tục hành trình. Giếng nước ngọt giữa bốn bề biển mặn trở thành tài sản quý của cả đảo.

Trong bối cảnh đó, nhiều câu chuyện dân gian dần hình thành xung quanh giếng. Người dân truyền tai rằng nước giếng có thể chữa say sóng cho thủy thủ, giúp người hiếm muộn có tin vui, và đặc biệt là giúp người độc thân nhanh chóng tìm được ý trung nhân. Theo tương truyền, nam giới cần uống 7 ngụm, nữ giới uống 9 ngụm thì “lời nguyện” sẽ linh ứng.

Lời đồn lan truyền rộng hơn khi du lịch Cù Lao Chàm phát triển. Các hướng dẫn viên thường kể câu chuyện này cho du khách, biến giếng cổ thành điểm check-in không thể bỏ qua trong tour tham quan đảo.

>> Đọc thêm: Âu Thuyền Cù Lao Chàm – Thương cảng cổ giữa lòng đảo xanh

Uống 7 ngụm, 9 ngụm có linh nghiệm thật không?

Theo chính người dân sinh sống trên đảo, chưa có bất kỳ minh chứng cụ thể nào cho thấy uống nước giếng giúp ai đó thoát ế. Không có nghiên cứu, không có thống kê, và cũng không có ghi nhận chính thức từ cơ quan nào xác nhận điều này.

Một số du khách chia sẻ rằng họ uống nước rồi sau đó có người yêu, nhưng điều đó hoàn toàn có thể là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Không ai theo dõi được kết quả thật sự của hàng nghìn người đã từng uống nước giếng mỗi năm. Nước giếng cổ là nước ngọt tự nhiên từ mạch nước ngầm, không có thành phần đặc biệt nào mang tính “linh nghiệm” về mặt khoa học.

Điều đáng chú ý là bản thân người dân đảo cũng không xem đây là sự thật tuyệt đối. Họ truyền lại câu chuyện như một nét văn hóa, một cách giữ gìn ký ức cộng đồng gắn với nguồn nước đã nuôi sống cả đảo qua nhiều thế kỷ. Đối với du khách, uống nước giếng là trải nghiệm vui, mang tính biểu tượng hơn là hành động chờ đợi phép màu.

Giếng cổ Chăm Pa hình ống tròn đáy vuông tại xóm Cấm đảo Cù Lao Chàm

Ngoài lời đồn, giếng cổ Chăm Pa có gì đáng ghé?

Theo tìm hiểu của kinh nghiệm du lịch Hội An, giếng cổ Chăm Pa có giá trị lịch sử và kiến trúc vượt xa câu chuyện thoát ế, và đó mới là lý do chính khiến nơi này được xếp hạng di tích quốc gia vào năm 2006.

Về kiến trúc, giếng có dạng hình ống tròn trên nền vuông, miệng rộng khoảng 1,2 mét, sâu khoảng 5 mét. Thành giếng xây bằng gạch nung đỏ vát cạnh, xếp chồng khít nhau không dùng vữa kết dính. 

Theo trang hoianheritage.net (thuộc Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An), giếng do người Chăm xây dựng và được người Việt kế thừa sử dụng đến ngày nay. Kiểu kiến trúc này giống với các giếng Chăm cổ khác còn sót lại ở phố cổ Hội An.

Điểm gây tò mò nhất về mặt tự nhiên là giếng chỉ cách biển khoảng 100 mét nhưng chưa bao giờ bị nhiễm mặn. Nước giếng có vị ngọt, trong và mát quanh năm. Vào thập niên 1970, khi Cù Lao Chàm trải qua đợt hạn nặng kéo dài, đất đảo nứt nẻ trắng xóa, tất cả các nguồn nước khác đều cạn kiệt, nhưng giếng xóm Cấm vẫn giữ nguyên mực nước. Nguồn nước từ giếng đã giúp hàng trăm cư dân sống sót qua giai đoạn khắc nghiệt đó.

Ngay cạnh giếng có một am nhỏ thờ thần giếng, nơi người dân thường xuyên thắp nhang. Mỗi dịp lễ tết, đặc biệt là rằm tháng Giêng, người dân múc nước giếng về nấu bánh, chuẩn bị mâm cúng tổ tiên. Trong các đám cưới trên đảo, nước giếng cổ được xem là biểu tượng cho sự trong sạch và bền vững của hôn nhân.

Kiến trúc gạch cổ bên trong giếng Chăm Pa với am thờ thần giếng bên cạnh

>> Tìm hiểu thêm: Khám phá Bãi Hương Cù Lao Chàm – Đắm mình trong sự bình yên

Ghé giếng cổ khi đi Cù Lao Chàm cần biết gì?

Giếng cổ nằm ngay ngã ba đường bê tông thuộc khu dân cư xóm Cấm, cách cầu cảng Bãi Làng khoảng 300 đến 500 mét, đi bộ hoặc thuê xe máy đều dễ dàng tìm thấy.

Từ Đà Nẵng hoặc Hội An, du khách đi cano hoặc tàu gỗ từ cảng Cửa Đại ra đảo, thời gian di chuyển khoảng 15 đến 20 phút bằng cano. Sau khi cập cảng tại Bãi Làng, giếng cổ nằm trong khu vực dân cư nên không mất nhiều công tìm. Giếng miễn phí tham quan, ai cũng có thể múc nước uống thử.

Nếu đi tự túc, bạn có thể kết hợp ghé giếng cổ cùng chùa Hải Tạng (cũng là di tích quốc gia, nằm rất gần trên cùng tuyến đường), khu bảo tồn biển và chợ Tân Hiệp. Nếu chọn đi tour Cù Lao Chàm 1 ngày, hầu hết các chương trình đều đưa khách ghé giếng cổ trong lịch trình, kèm phần thuyết minh về truyền thuyết và lịch sử.

Con đường bê tông dẫn vào xóm Cấm nơi giếng cổ Cù Lao Chàm tọa lạc

Nếu đến Cù Lao Chàm chỉ để uống nước giếng rồi ngồi chờ phép màu thoát ế, bạn sẽ thất vọng. Nhưng nếu xem đó là một phần trong hành trình khám phá di tích Chăm Pa, lặn ngắm san hô, thưởng thức hải sản tươi trên đảo, thì giếng cổ xóm Cấm là điểm dừng chân xứng đáng. Còn chuyện có người yêu hay không, có lẽ phụ thuộc vào bạn nhiều hơn là vào 7 hay 9 ngụm nước.

Hằng Min – daivietourist.vn