Chùa Báo Quốc Huế – Cổ tự hơn 350 năm trên đồi Hàm Long

Giới thiệu tổng quan về chùa Báo Quốc

Chùa Báo Quốc Huế là một trong những ngôi cổ tự lâu đời và linh thiêng bậc nhất tại cố đô Huế, tọa lạc trên đồi Hàm Long thuộc phường Phường Đúc, thành phố Huế. Ngôi chùa mang dấu ấn hơn 350 năm lịch sử, gắn liền với các triều đại chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn, đồng thời là một trung tâm đào tạo tăng tài quan trọng của Phật giáo Việt Nam.

Khác với những ngôi chùa nổi tiếng thu hút đông khách như Thiên Mụ hay Từ Đàm, chùa Báo Quốc giữ một vẻ yên tĩnh, cổ kính đặc biệt. Nơi đây phù hợp với những ai muốn tìm hiểu chiều sâu lịch sử Phật giáo xứ Huế, chiêm ngưỡng kiến trúc truyền thống và tận hưởng không gian thiền tịnh giữa lòng thành phố.

Toàn cảnh chùa Báo Quốc Huế nhìn từ cổng tam quan trên đồi Hàm Long

Lịch sử hình thành và phát triển

Chùa được Thiền sư Giác Phong, một du tăng người Quảng Đông (Trung Quốc), khai sơn vào khoảng năm 1670 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Tần. Ban đầu, chùa chỉ là một am nhỏ mang tên Hàm Long Sơn Thiên Thọ Tự.

Năm 1747, chúa Nguyễn Phúc Khoát ban tấm biển vàng “Sắc Tứ Báo Quốc Tự” có ghi dòng chữ “Quốc Vương Từ Tế đạo nhân ngự đề”, chính thức phong chùa làm quốc tự. Tấm biển này hiện vẫn được lưu giữ tại chùa.

Trong thời kỳ nhà Tây Sơn (1786 – 1802), chùa bị trưng dụng làm kho chứa diêm tiêu và binh khí, khiến nhiều hạng mục hư hại. Đến năm 1808, Hoàng hậu Hiếu Khương đời vua Gia Long cho trùng tu lớn, xây lại tam quan, đúc đại hồng chung nặng 826 cân ta (cao 1,4m, đường kính 1,2m), chú tạo nhiều tượng Phật. Bà còn xin 30 mẫu ruộng nước và 10 mẫu đất khô tặng cho chùa làm tự điền.

Các đời vua Minh Mạng (1824) và Tự Đức (1858) tiếp tục cho trùng tu, tôn tạo. Từ thập niên 1930, chùa trở thành trung tâm phục hưng giáo dục Phật giáo. Năm 1935, trường dạy Phật học được mở tại đây, và đến năm 1940, trường đào tạo tăng sĩ ra đời, hoạt động đến ngày nay. Hiện chùa Báo Quốc là nơi đặt trường Trung cấp Phật học Huế.

>> Đọc thêm: Chùa Từ Hiếu Huế: sự tích về lòng hiếu thảo, kiến trúc cổ và hướng dẫn tham quan

Thời điểm thích hợp để đi chùa Báo Quốc

Chùa mở cửa quanh năm cho du khách và phật tử đến chiêm bái, tham quan. Thời điểm lý tưởng nhất là từ tháng 2 đến tháng 8 dương lịch. Giai đoạn tháng 2 đến tháng 5, tiết trời mùa xuân mát mẻ, dễ chịu, phù hợp để vừa tham quan vừa cầu an đầu năm. Từ tháng 6 đến tháng 8, Huế bước vào mùa khô, trời quang, nắng đẹp, thuận lợi cho việc tham quan các công trình ngoài trời và chụp ảnh.

Theo kinh nghiệm du lịch Huế, bạn nên chọn ngày nắng ráo và đến vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng gắt, đồng thời tận hưởng không khí thanh tịnh nhất của chùa. Các dịp lễ Phật đản, Vu Lan hoặc rằm lớn, chùa có thêm các nghi lễ trang nghiêm nhưng cũng đông khách hơn ngày thường.

Vị trí và những cách di chuyển đến chùa Báo Quốc

Vị trí

Chùa Báo Quốc nằm tại số 17 đường Bảo Quốc, phường Phường Đúc (nay thuộc phường Thuận Hóa), thành phố Huế. Ngôi chùa tọa lạc trên đồi Hàm Long, cách ga Huế khoảng 10 phút đi bộ và cách trung tâm thành phố chừng 1 km về phía tây nam, bên bờ nam sông Hương.

Di chuyển đến bằng đường nào

Từ trung tâm Huế (khu vực cầu Trường Tiền hoặc Đại Nội), bạn đi theo đường Điện Biên Phủ hướng về phía đàn Nam Giao. Đến ngã ba đường Bảo Quốc thì rẽ vào, đi thêm vài trăm mét sẽ thấy cổng chùa bên tay trái. Quãng đường khoảng 2 km, mất chừng 5 – 7 phút chạy xe.

Phương tiện di chuyển

• Xe máy: Linh hoạt nhất, dễ đỗ ngay trước cổng chùa. Nếu đi từ ngoại tỉnh, có thể thuê xe máy tại trung tâm Huế với giá từ 80.000 – 120.000 đồng/ngày.
• Xe đạp: Phù hợp với ai muốn trải nghiệm chậm. Nhiều khách sạn, homestay ở Huế cho thuê hoặc cho mượn xe đạp miễn phí.
• Taxi / xe công nghệ: Tiện lợi nếu đi theo nhóm hoặc gia đình. Từ trung tâm chỉ khoảng 20.000 – 30.000 đồng.
• Đi bộ: Nếu ở gần ga Huế hoặc khu vực đường Điện Biên Phủ, bạn hoàn toàn có thể đi bộ khoảng 10 – 15 phút.

Bậc thang đá rêu phong dẫn lên cổng tam quan chùa Báo Quốc

Giá vé tham quan chùa Báo Quốc

Chùa Báo Quốc là địa điểm tâm linh, không thu phí tham quan. Du khách và phật tử có thể tự do vào chiêm bái, vãng cảnh mà không cần mua vé. Tuy nhiên, bạn nên chuẩn bị một ít tiền lẻ nếu muốn công đức, cúng dường tại chùa. Chùa không có giờ đóng cửa cố định nhưng bạn nên đến trong khoảng 6:00 – 17:30 để thuận tiện tham quan và không ảnh hưởng đến sinh hoạt tu tập của các tăng ni.

Những điểm tham quan nổi bật tại chùa Báo Quốc

Cổng tam quan và bậc thang đá cổ

Ấn tượng đầu tiên khi đến chùa là dãy 15 bậc thang đá dẫn lên cổng tam quan sừng sững. Cổng phủ lớp rêu phong cổ kính, trên cổng còn lưu lại các chữ Hán khắc từ hàng trăm năm trước, dù thời gian đã làm mờ một phần. Đây là góc chụp ảnh được nhiều du khách yêu thích.

Chánh điện kiến trúc chữ Khẩu

Chùa được xây theo hình chữ Khẩu (口) trong Hán tự: mặt trước là chánh điện, phía sau là nhà hậu, hai bên là nhà khách và tăng xá, tạo thành một khuôn viên khép kín với khu vườn ở giữa. Chánh điện xây theo lối trùng lương trùng thiềm, gồm ba gian hai chái. Trên các vì kèo và cột là hoa văn chạm rồng, hoa sen cùng kỹ thuật khảm sành tinh xảo. Nổi bật nhất là tấm hoành phi nền xanh chữ vàng do chúa Nguyễn Phúc Khoát ban tặng năm 1747.

Khu tháp tổ

Phía sau chùa là quần thể tháp mộ của các vị tổ khai sơn và trụ trì, trong đó có tháp của Tổ Giác Phong được xây từ năm 1714, cao 3,3m. Các tháp có kiến trúc hình bát giác, được trang trí hoa văn Phật giáo và khảm mảnh sứ xanh trên nền vàng.

Giếng Hàm Long

Theo truyền thuyết, khi Thiền sư Giác Phong dựng chùa, ngài đào giếng dưới chân đồi. Chỉ sau ba nhát cuốc, mạch nước trong vắt phun lên. Giếng được gọi là Hàm Long (miệng rồng), nước giếng xưa nay luôn trong mát. Câu chuyện này là một trong những sự tích kỳ bí gắn liền với chùa, thu hút sự tò mò của nhiều du khách.

Tượng đài Quan Thế Âm và khuôn viên xanh

Trong khuôn viên chùa có tượng đài Quan Thế Âm Bồ Tát. Xung quanh là những cây cổ thụ lâu năm tán lá rộng, tạo bóng mát và không khí trong lành. Không gian tĩnh lặng này khiến nhiều người quay lại chùa không chỉ vì lễ bái mà đơn giản là để nghỉ ngơi, thư giãn giữa hành trình khám phá Huế.

Khu tháp tổ kiến trúc bát giác phía sau chánh điện chùa Báo Quốc

Muốn ghé thăm chùa Báo Quốc cùng các điểm tâm linh nổi tiếng khác của Huế? Liên hệ Đại Việt Tourist để được tư vấn lịch trình phù hợp. Đặt tour Huế ngay »

Những quán ăn, đặc sản gần chùa Báo Quốc

Sau khi tham quan chùa, bạn dễ dàng thưởng thức ẩm thực Huế vì khu vực Phường Đúc và trung tâm thành phố chỉ cách chùa vài phút di chuyển.

Bún bò Huế

Món ăn mang tính biểu tượng của ẩm thực cố đô, với nước dùng ninh xương đậm đà, thơm mùi sả và mắm ruốc. Bạn có thể ghé các quán bún bò dọc đường Lý Thường Kiệt hoặc khu vực chợ Đông Ba, giá mỗi tô từ 20.000 – 35.000 đồng.

Cơm hến

Món bình dân đặc trưng của Huế, làm từ hến sông Hương trộn cùng rau sống, đậu phộng, mắm ruốc và ớt. Khu vực cồn Hến (đường Ưng Bình) có nhiều quán cơm hến lâu đời, giá mỗi tô chỉ từ 15.000 – 20.000 đồng.

Bánh khoái

Trông giống bánh xèo nhưng nhỏ và dày hơn, nhân tôm thịt trứng, ăn kèm rau sống và nước chấm đặc biệt. Quán Hạnh (11 Phó Đức Chính) là địa chỉ lâu năm được đông đảo thực khách yêu thích.

Chè Huế

Huế nổi tiếng với hàng chục loại chè khác nhau, từ chè bắp, chè đậu xanh đến chè hạt sen. Các quán chè ở đường Hùng Vương hoặc khu vực chợ Đông Ba phục vụ từ sáng đến tối, giá từ 10.000 – 20.000 đồng/ly.

>> Khám phá: Chùa Từ Đàm Huế: ngôi cổ tự hơn 300 năm gắn liền phong trào chấn hưng Phật giáo

Một vài kinh nghiệm và lưu ý khi đến chùa Báo Quốc

• Trang phục: Mặc quần áo kín đáo, lịch sự. Tránh váy ngắn, áo sát nách, áo hở vai khi vào khu vực thờ cúng.
• Giữ yên lặng: Chùa là nơi tu tập, bạn nên nói nhỏ, tắt chuông điện thoại hoặc để chế độ rung.
• Chụp ảnh: Được phép chụp ảnh ở khuôn viên ngoài trời, nhưng hạn chế chụp trong chánh điện và khu vực thờ cúng nếu không được phép.
• Không rải tiền lẻ: Tránh rải tiền khắp các ban thờ vì đây là hành vi không đúng với giáo lý Phật giáo và làm mất sự trang nghiêm.
• Giày dép: Bỏ giày dép trước khi bước vào chánh điện.
• Kết hợp tham quan: Chùa Từ Đàm nằm cách chùa Báo Quốc chỉ khoảng 700 mét, bạn có thể ghé thêm trong cùng buổi. Ngoài ra, đàn Nam Giao cũng ở gần trên cùng trục đường Điện Biên Phủ.

Câu hỏi thường gặp về chùa Báo Quốc Huế

1. Chùa Báo Quốc có gì đặc biệt?

Chùa Báo Quốc là một trong ba quốc tự của Huế dưới triều Nguyễn, có lịch sử hơn 350 năm. Nơi đây nổi bật với kiến trúc chữ Khẩu, khu tháp tổ cổ từ năm 1714, giếng Hàm Long gắn liền với truyền thuyết và tấm biển vàng “Sắc Tứ Báo Quốc Tự” từ năm 1747.

2. Chùa Báo Quốc ở đâu, cách trung tâm Huế bao xa?

Chùa nằm tại số 17 đường Bảo Quốc, phường Phường Đúc, thành phố Huế, cách trung tâm khoảng 1 km. Từ ga Huế đi bộ chỉ mất khoảng 10 phút.

3. Tham quan chùa Báo Quốc có mất phí không?

Không. Chùa Báo Quốc miễn phí tham quan hoàn toàn. Du khách có thể tự nguyện công đức khi đến chùa.

4. Nên đi chùa Báo Quốc vào thời gian nào?

Thời điểm đẹp nhất là từ tháng 2 đến tháng 8 dương lịch, khi tiết trời mát mẻ hoặc khô ráo. Nên đến vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng và tận hưởng không gian yên tĩnh.

5. Đi chùa Báo Quốc mất bao lâu?

Một lượt tham quan trọn vẹn các công trình trong chùa mất khoảng 45 phút đến 1 giờ. Nếu muốn ngồi thiền, nghỉ ngơi hoặc tìm hiểu kỹ lịch sử, bạn có thể dành thêm thời gian.

Khuôn viên xanh mát bên trong chùa Báo Quốc với cây cổ thụ và tượng Phật

Sẵn sàng khám phá Huế? Đại Việt Tourist có sẵn các tour Huế linh hoạt, kết hợp tham quan chùa Báo Quốc cùng Thiên Mụ, Đại Nội và các điểm đến nổi bật khác. Nhận tư vấn và báo giá miễn phí »

Hằng Min – daivietourist.vn